Мачыха

Ваша адзнака: Нет (1 голас)
Па зямлі віхор пагнаўся, 
З буйным ветрам паспіраўся. 
Віхар туманочкам ляцеў, 
Чорну буру відзець хацеў. 
         Бура да Нямна хадзіла 
         I чысту воду муціла, 
         I з беражочка ў беражочак 
         Калыхала ўвесь Нямночык. 
         Сваей нотай зарыкнула, 
         На бяседу заклікнула: 
         "Туманы! Цёмныя хмары! 
         I ты, круты віхар у пары! 
         На бяседу прыляціце 
         Дый на мяне паглядзіце! 
Бо сягоння ж праз рэчаньку 
Будзе плысці ў чоўніньку 
Дзяцюк, што смеў пахваліцца: 
"Ён... мне, чорнай, не баіцца!!" 
I засмяялася страшна, 
I бліснула злосцю ясна, 
I сцягнула яшчэ скарэй, 
Каб той дзяцюк паплыў смялей.
         Ажно вада тое чула
         I па беражках плюснула.
         Барочку пена сказала,
         Што ўжо бура віхар звала.
         "Што!!! — расшумеўся барочак, —
         Ці гэта я не літоўчык?!
         Каб дазволіў буры гукаць,
         Цераз сосны віхрам веяць!
         Пачакайце нямножка:
         Не сюдымі вам дарожка,
         Не на тое сосны расціў,
         Каб вас у родну зямлю пусціў,
         Не на тое бары раслі,
         Каб тут вецер чужы ўняслі!!!" 
Пасля азваўся Нямночык: 
"А я ж гэта — не літоўчык?! 
Ці ж я буду сябе бурыць, 
Ці ж дазволю сваіх тапіць! 
Ці ж я смелінька не плыну 
Дый і буры не падкіну!
         О! Не знала, то пазнае,
         Яку ваду Нёман мае!
         Я ж у лужах купаюся,
         Па ніўках рассцілаюся,
         З віцінамі праплываю,
         Літоўскае сэрца маю! 
I пярвей высахне мора, 
Як мне з вадой змуціць бура. 
Пярвей увесь свет у вадзе стане,
Як мой сваяк у дно гляне!
Не на тое я разліўся,
Не на тое мяне бог стварыў,
Каб роднага брата забіў!"
         А бура над рэкай стала 
         I гутаркі — не пазнала!

                  ***

З таго месца на рык вала 
Маленькая хата была, 
Каля хаткі — будровачкі, 
А ў хатцы — літовачка. 
Сягонняшняга дзянёчка 
Меў плыць мілы ў чаўночку. 
Літовачка ля аконца 
Стаяла, як бледна слонца, 
I ў неба паглядала, 
I да мачыхі казала: 
"Скажы ж ты мне дый, маці, 
Ці нястрашна цяпер гнаці 
Цераз Нёман? Ды ці чоўна 
Не набяжыць вады поўна?" 
         Чужа маці адгадала, 
         Чаму дзеўчына пытала. 
         Ёй мілага не любіла, 
         У лыжцы б вады ўтапіла. 
"Вот! Ці не твой то смяляк,
ІІІто лоб круціць усяляк,
Ізноў прыедзе заляцацца?
Прашу яму адказацца,
Што гэта дый мая хата,
Я тут на волю багата!
Каб не казаў тут пышнага!
Ды што яму тут лішняга?" 
         Літовачка ўздыхнула, 
         Пайшла — дзверы адамкнула. 
         Не баялася грымотаў 
         Дый адчыніла вароты, 
         Белы ручкі заламіла 
         I, плачучы, гаварыла:
"Ох, матулька! Нашто ж мяне
Чужой волі і людзіне
Аставіла! Пакінула!
Мяне ж доля памінула,
Я ж сіротка ў роднай хатцы!
Не схінуся к чужой матцы!
Бо яна ж мне чужа чужым!
Не злажуся і слоўцам адным.
Ці душа твая не гляне,
Як яна мяне ганяе.
Ты мне з мілым абручыла
I звянчала бы, каб жыла.
Яна ж кажа мне, маладой,
Каб ён згінуў дзе пад вадой.
Як яна стала так мовіць,
Здаецца, бы сэрца кроіць.
Аж кроў мая закіпела 
I душа мая памлела!! 
Грымот страшна так загрымеў, 
А ён, пэўне, у чаўнок усеў!"